Τι είναι η διάτρηση στομάχου;
Η διάτρηση στομάχου είναι μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία δημιουργείται ρήξη ή οπή στο τοίχωμα του στομάχου. Μέσα από αυτή μπορεί να διαφύγουν τροφές, γαστρικά οξέα και άλλα πεπτικά υγρά προς την περιτοναϊκή κοιλότητα.
Το περιεχόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα ερεθιστικό για το περιτόναιο, δηλαδή τη μεμβράνη που επενδύει εσωτερικά την κοιλιακή κοιλότητα. Η διαφυγή μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και μόλυνση, οδηγώντας σε περιτονίτιδα. Χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών, δυνητικά θανατηφόρων. Για τον λόγο αυτό, πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια της διάτρησης στομάχου;
Το πεπτικό έλκος αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες. Πρόκειται για βλάβη της εσωτερικής «επένδυσης» του στομάχου, δηλαδή του βλεννογόνου, η οποία μπορεί να εξελιχθεί και να επεκταθεί σε όλο το πάχος του γαστρικού τοιχώματος.
Η διάτρηση στομάχου μπορεί επίσης να σχετίζεται με:
- καρκίνο ή άλλο όγκο του στομάχου
- τραυματισμό της κοιλιακής χώρας
- κατάποση αιχμηρού ξένου σώματος ή καυστικής ουσίας
- επιπλοκή μιας επέμβασης ή ενδοσκοπικής διαδικασίας
- αναστομωτικό έλκος
- παρατεταμένη λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
Το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αναφέρονται επίσης ως παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο διάτρησης του γαστρεντερικού σωλήνα.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η διάτρηση στομάχου;
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως αιφνίδια και είναι έντονα. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο οξύς πόνος στην άνω κοιλιακή χώρα, ο οποίος μπορεί στη συνέχεια να γίνει διάχυτος.
Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν:
- ναυτία και έμετος
- πυρετός ή ρίγη
- ταχυκαρδία
- χαμηλή αρτηριακή πίεση
- ανορεξία
- ευαισθησία και έντονη σύσπαση της κοιλιάς
- κοιλιακή διάταση
Όταν έχει ήδη αναπτυχθεί περιτονίτιδα, ο πόνος μπορεί να επιδεινώνεται με την κίνηση ή την πίεση της κοιλιάς. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να μειωθεί η παραγωγή ούρων και να εμφανιστούν ζάλη ή δυσκολία στην αναπνοή.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά με την κλινική εξέταση από τον Γενικό Χειρουργό. Αξιολογούνται η κοιλιά, τα συμπτώματα και τα ζωτικά σημεία του ασθενούς. Παράλληλα, λαμβάνονται πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό, προηγούμενες επεμβάσεις και τη χρονική στιγμή έναρξης των συμπτωμάτων.
Οι αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να αναδείξουν ενδείξεις λοίμωξης ή απώλειας αίματος και να αξιολογήσουν τη νεφρική και ηπατική λειτουργία. Η ακτινογραφία μπορεί να αποκαλύψει ελεύθερο αέρα στην κοιλιακή κοιλότητα ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η αξονική τομογραφία κοιλίας, καθώς προσφέρει λεπτομερείς εικόνες και συμβάλλει στον εντοπισμό της διάτρησης.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, καθώς η καθυστέρηση της θεραπείας αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Πώς αντιμετωπίζεται η διάτρηση στομάχου;
Η διάτρηση στομάχου απαιτεί άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση και στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Βασικός στόχος είναι να κλείσει η οπή και να αντιμετωπιστεί η αιτία που την προκάλεσε.
Κατά την επέμβαση απομακρύνονται επίσης γαστρικά υγρά, τροφές και άλλο περιεχόμενο που έχει διαφύγει στην κοιλιακή κοιλότητα. Η περιοχή μπορεί να καθαριστεί με πλύσεις, ώστε να περιοριστεί η επιμόλυνση.
Στη θεραπεία περιλαμβάνεται και η χορήγηση ενδοφλέβιων αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη της λοίμωξης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μικρών διατρήσεων που έχουν κλείσει αυτόματα μπορεί να εξεταστεί συντηρητική αντιμετώπιση, πάντοτε όμως με στενή ιατρική παρακολούθηση.
Χειρουργική αντιμετώπιση: Ανοιχτή ή λαπαροσκοπική επέμβαση;
Η χειρουργική αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί με ανοιχτή ή ελάχιστα επεμβατική προσπέλαση. Η επιλογή εξαρτάται από τη θέση και τη βαρύτητα της διάτρησης, καθώς και από την κατάσταση του ασθενούς.
Η λαπαροσκοπική χειρουργική πραγματοποιείται μέσα από μικρές τομές στην κοιλιά. Ο χειρουργός εντοπίζει την περιοχή της διάτρησης, προχωρά στη συρραφή της και καθαρίζει την κοιλιακή κοιλότητα.
Σε σχέση με την ανοιχτή επέμβαση, η λαπαροσκοπική προσέγγιση συνδέεται με μικρότερες τομές, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη ανάρρωση.
Τι συμβαίνει μετά την επέμβαση;
Μετά τη χειρουργική αποκατάσταση απαιτείται νοσηλεία και στενή παρακολούθηση. Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει συνήθως αντιβιοτικά, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται για όσο διάστημα υποδείξει ο θεράπων ιατρός.
Η πλήρης ανάρρωση μετά από επέμβαση για διάτρηση στομάχου μπορεί να χρειαστεί αρκετές ημέρες, ανάλογα με την κατάσταση του ασθενή προ του χειρουργείου. Με την επιτυχή και έγκαιρη θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως και γρήγορα. Η μετέπειτα ιατρική παρακολούθηση είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποκείμενη πάθηση που συνέβαλε στην εμφάνιση της διάτρησης.
Μπορεί να προληφθεί η διάτρηση στομάχου;
Δεν είναι δυνατό να προληφθούν όλες οι περιπτώσεις. Ωστόσο, η αντιμετώπιση παθήσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τακτική ιατρική παρακολούθηση και η έγκαιρη αξιολόγηση νέων πεπτικών συμπτωμάτων ή επίμονου κοιλιακού πόνου. Παράλληλα, η αποφυγή του καπνίσματος και της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί να περιορίσει επιβαρυντικούς παράγοντες. Προσοχή χρειάζεται και στη χρήση φαρμάκων, όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η διάτρηση στομάχου είναι μια κατάσταση που χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Εάν εμφανίσετε ξαφνικό και έντονο πόνο στην κοιλιά ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, μην τα αγνοήσετε. Επικοινωνήστε με τον Γενικό Χειρουργό Αναστάσιο Τσεχπενάκη για την έγκαιρη αξιολόγηση της κατάστασης και την κατάλληλη αντιμετώπισή της.
