Τι είναι η χολαγγείτιδα;
Η χολαγγείτιδα είναι φλεγμονή των χοληφόρων πόρων, των σωλήνων που μεταφέρουν τη χολή από το ήπαρ και τη χοληδόχο κύστη στο λεπτό έντερο. Η χολή βοηθά στην πέψη των λιπών και στην απομάκρυνση άχρηστων προϊόντων μεταβολισμού από το σώμα.
Όταν οι χοληφόροι φλεγμαίνουν, προκαλούνται οίδημα και ερεθισμός. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η φλεγμονή οφείλεται σε λοίμωξη που αναπτύσσεται λόγω απόφραξης της ροής της χολής.
Η λοίμωξη οδηγεί κυρίως σε οξεία χολαγγείτιδα, η οποία ξεκινά απότομα και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Αντίθετα, ορισμένες χρόνιες παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν χρόνια χολαγγείτιδα, μια πιο επίμονη μορφή φλεγμονής.
Από τι προκαλείται η χολαγγείτιδα;
Η χολαγγείτιδα εμφανίζεται συνήθως όταν υπάρξει απόφραξη σε κάποιο σημείο των χοληφόρων πόρων, με αποτέλεσμα η χολή να μην μπορεί να παροχετευτεί φυσιολογικά. Η στάση της χολής δημιουργεί έδαφος για ανάπτυξη βακτηρίων και λοίμωξη.
Οι συχνότερες αιτίες απόφραξης περιλαμβάνουν:
- Χολόλιθους, που αποφράσσουν τον χοληδόχο πόρο.
- Όγκους της περιοχής που πιέζουν ή στενεύουν τα χοληφόρα αγγεία.
- Θρόμβους αίματος.
- Στένωση χοληφόρων αγγείων μετά από προηγούμενη χειρουργική επέμβαση.
- Φλεγμονή στο πάγκρεας που προκαλεί πίεση στους πόρους.
- Φλεγμονώδεις παθήσεις του ήπατος.Παρασιτικές λοιμώξεις. Κοιλιακό τραύμα που επηρεάζει τα χοληφόρα.
Η χολαγγείτιδα μπορεί επίσης να προκληθεί από:
- Επιστροφή βακτηρίων από το λεπτό έντερο προς τα χοληφόρα.
- Λοίμωξη του αίματος (βακτηριαιμία).
- Ενδοσκοπικές ή επεμβατικές εξετάσεις της περιοχής, όπως έλεγχος ήπατος ή χοληδόχου κύστης που απαιτεί καθετήρα ή ενδοσκόπιο.
Όταν η λοίμωξη εξελιχθεί, η πίεση μέσα στο χοληφόρο σύστημα αυξάνεται. Η φλεγμονή μπορεί στη συνέχεια να επεκταθεί στο ήπαρ ή ακόμη και στο αίμα, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Η χολαγγείτιδα εμφανίζεται συνήθως με την τριάδα του Charcot:
- πόνο στο δεξιό άνω τεταρτημόριο της κοιλιάς
- πυρετό
- ίκτερο
Σε πιο βαριές περιπτώσεις μπορεί να προστεθούν:
- κνησμός
- σύγχυση
- ταχυκαρδία και χαμηλή πίεση, ενδείξεις σηπτικού σοκ
Η χρόνια μορφή μπορεί να προκαλέσει πιο ήπια ή προοδευτικά συμπτώματα, όπως κόπωση, φούσκωμα στην κοιλιά, οίδημα στα πόδια, σκουρόχρωμα ούρα, ανοιχτόχρωμα κόπρανα και διάρροια.
Η άμεση αξιολόγηση από ιατρό είναι σημαντική, καθώς τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με άλλες παθήσεις.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη χολαγγείτιδα και τη χολοκυστίτιδα
Η χολαγγείτιδα και η χολοκυστίτιδα είναι δύο παθήσεις του χοληφόρου συστήματος που συχνά παρερμηνεύονται ως όμοιες, όμως αφορούν διαφορετικές ανατομικές περιοχές. Συνοπτικά:
- Χολαγγείτιδα
- Φλεγμονή των χοληφόρων πόρων.
- Οι πόροι μεταφέρουν τη χολή από το ήπαρ και τη χοληδόχο κύστη στο έντερο.
- Συνήθως σχετίζεται με απόφραξη ή λοίμωξη του χοληφόρου δέντρου.
- Χολοκυστίτιδα
- Φλεγμονή της χοληδόχου κύστης.
- Η χοληδόχος κύστη λειτουργεί ως αποθήκη της χολής.
- Συχνότερη αιτία: χολόλιθοι που εμποδίζουν την έξοδο της χολής.
Παρότι είναι διαφορετικές παθήσεις, η στενή λειτουργική σύνδεση μεταξύ χοληδόχου κύστης και χοληφόρων σημαίνει ότι η φλεγμονή στη μία περιοχή μπορεί να επηρεάσει και την άλλη, ειδικά όταν υπάρχει απόφραξη της ροής της χολής.
Χολαγγείτιδα: Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής εξέτασης, αιματολογικού ελέγχου και απεικονιστικών εξετάσεων, ώστε να εντοπιστεί η λοίμωξη και η πιθανή απόφραξη των χοληφόρων.
- Κλινική αξιολόγηση
- Εξέταση συμπτωμάτων όπως πόνος, πυρετός και ίκτερος.
- Λήψη ιατρικού ιστορικού και αποκλεισμός άλλων παθήσεων της περιοχής.
- Εξετάσεις αίματος
- Γενική αίματος (CBC): αυξημένα λευκά δείχνουν λοίμωξη.
- Ηπατικές δοκιμασίες: αξιολόγηση χολερυθρίνης και ενζύμων ήπατος.
- Καλλιέργειες αίματος: εντοπισμός μικροβίων σε πιθανή μικροβιαιμία.
- Απεικονιστικός έλεγχος
- Υπερηχογράφημα άνω κοιλίας: πρώτη εξέταση για εντοπισμό διάτασης χοληφόρων ή λίθων.
- MRCP: ειδική Μαγνητική Τομογραφία των χοληφόρων χωρίς επεμβατική διαδικασία.
- Αξονική Τομογραφία (CT) κοιλίας: αξιολόγηση απόφραξης και επιπλοκών.
- Ενδοσκοπική Παλίνδρομή Χολλαγειο- Παγκρεατοσκόπηση (ERCP): Ενδοσκοπική μέθοδεος για επιβεβαίωση και ταυτόχρονη αντιμετώπιση απόφραξης, όταν χρειάζεται.
Πώς θεραπεύεται;
Η αντιμετώπιση της χολαγγείτιδας στοχεύει στην άμεση καταπολέμηση της λοίμωξης και στην αποκατάσταση της φυσιολογικής ροής της χολής.
- Σταθεροποίηση και φαρμακευτική αγωγή
- Ενδοφλέβια υγρά και αναλγητικά.
- Αντιβιοτικά για έλεγχο της λοίμωξης.
- Νοσηλεία για παρακολούθηση, ιδίως στις οξείες μορφές.
- Αποσυμφόρηση των χοληφόρων με ERCP
- Βασική θεραπευτική μέθοδος.
- Παροχέτευση της στάσιμης χολής.
- Αφαίρεση λίθων.
- Τοποθέτηση ενδοπροθέσεων (stents) για να παραμείνουν βατοί οι πόροι.
- Σε επιλεγμένες περιπτώσεις τοποθετείται εξωτερική παροχέτευση.
- Συμπληρωματική αγωγή σε χρόνια μορφή
- Αντιισταμινικά για τον κνησμό.
- Συμπληρώματα βιταμινών.
- UDCA για επιβράδυνση της εξέλιξης συγκεκριμένων χρόνιων παθήσεων.
- Χειρουργική επέμβαση
- Όταν η ERCP δεν επαρκεί ή η κατάσταση επιδεινώνεται.
- Διάνοιξη και παροχέτευση των χοληφόρων.
- Χολοκυστεκτομή όταν η αιτία είναι χολόλιθοι.
Χολαγγείτιδα: Πότε είναι απαραίτητη η χειρουργική θεραπεία;
Η χειρουργική θεραπεία για τη χολαγγείτιδα εφαρμόζεται μόνο όταν οι λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι αποτύχουν ή δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επέμβαση αποτελεί τη μόνη αποτελεσματική επιλογή για την αποκατάσταση της ροής της χολής.
Χειρουργική αντιμετώπιση απαιτείται όταν:
- δεν είναι εφικτή η ενδοσκοπική παροχέτευση των χοληφόρων
- υπάρχει σοβαρή ή πυώδης φλεγμονή με πλήρη απόφραξη
- υπάρχει υποκείμενη πάθηση (όπως ανατομική ανωμαλία ή κακοήθεια) που δεν διορθώνεται ενδοσκοπικά
- η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται παρά τη θεραπεία
Ο στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι η άμεση αποσυμφόρηση των χοληφόρων πόρων και η διασφάλιση συνεχούς παροχέτευσης της χολής. Όταν υπάρχει χολολιθίαση, μπορεί επίσης να απαιτηθεί αφαίρεση της χοληδόχου κύστης.
Αν εμφανίζετε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με χολαγγείτιδα, όπως πόνο στο δεξιό άνω τεταρτημόριο, πυρετό ή ίκτερο, είναι σημαντικό να ζητήσετε άμεσα ιατρική αξιολόγηση. Επικοινωνήστε με τον γενικό χειρουργό Αναστάσιο Τσεχπενάκη, ο οποίος διαθέτει την εμπειρία και την εξειδίκευση για να καθορίσει τη σωστή διάγνωση και να σας προτείνει την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση, εξασφαλίζοντας ασφαλή και ολοκληρωμένη φροντίδα.
